पर्यावरण संवर्धन- काळाची गरज

           बऱ्याच दिवसांपासून या विषयावर लिहिण्याची ईच्छा होती. पण काही कारणास्तव नव्हतं जमत. अगदी मागच्या आठवड्यात, जेव्हा Trump बाबा ने नाटकं केली तेव्हाच तीव्र ईच्छा झालेली लिहायची कारण खूप काही सुचत होतं. पण आजचा मुहूर्त चांगला आहे म्हंटलं, कारण आज जागतिक पर्यावरण दिन!!🍀🌎

          असो. आपणासर्वांसाठी एक प्रश्न आहे. आपल्या पुढच्या पिढीच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आपण काय करतोय?? जे संसारात पडले आहेत आणि जे नाहीयेत त्या सर्वांसाठीच आहे हा प्रश्न. बहुतेक सगळ्यांचंच हे उत्तर असेल कि त्यांना उत्तम शिक्षण देता यावं, त्यांचं आयुष्य घडावं, त्यांना स्वतःच्या पायावर उभं करावं म्हणून प्रयत्न करतोय, पैसा वाचवतोय वगैरे, वगैरे. बरं. पण जसं आपण पैसे वाचवतोय तसंच या पिढीसाठी आपण निसर्ग वाचवावा असं  का नाही वाटत? त्यांना पर्यावरणाचं महत्त्व पटवून द्यावं, आणि त्या दृष्टीने पावलं उचलावीत असं का नाही वाटत? Global Warming सारख्या अत्यंत Serious अशा मुद्द्याकडे आपण का नाही लक्ष देत आहोत. त्यावर का कधीच मोठ्या प्रमाणावर चर्चा नाही होत? सरकारने मागच्या वर्षी २ कोटी वृक्षलागवडीचा घाट घातला. रायगडावर लागवड केली. खूप आनंद झालेला उपक्रम बघून. पण नंतर त्याकडे कोणाचंच लक्ष नाही. यातली किती झाडं जगली?😕 असो. तो विषयतर न संपणारा आहे. सरकार आहे ते शेवटी. कोणाचं का असेना. dumping ground च असो किंवा रस्ता झाडल्यानंतरचा पेटवलेला कचरा असो. त्यांची कामे अशीच. मेट्रो-३ साठी कित्येक वर्ष जुनी अशी २२९८ झाडं तोडली😔. प्रोजेक्ट कधीच final झालेला तेव्हाच भरपाई म्हणून लागवडीला सुरुवात करायला पाहिजे होती. पण आता फक्तं आश्वासनं. विकास हा झालाच पाहिजे पण समतोल राखून. नाहीतर विकास करून तो उपभोगायला आयुष्यच राहणार नाही. सरकार करो न करो, मुद्दा हा आहे कि आपल्या भविष्यासाठी आपल्यालाच काय ते करायचंय. त्यामुळे आपापल्या परीने जसं जमेल, जेवढं जमेल तेवढं करायला पाहिजे. आपआपला खारीचा वाटा. कारण आधीच उशीर झालाय त्यात आणखी नको व्हायला. अगदी ताजं उदाहरण घ्यायचं म्हंटलं तर, आम्ही जाऊन आलो तो चादर ट्रेक Global warming मुळे बंद व्हायच्या मार्गावर आहे कारण आधीसारखी बर्फाची चादर तयार होत नाही.

          एक साधं उदाहरण घ्या. होळीचं. मला माहितीये अनेकांना हि गोष्टं खटकेल. खासकरून "यांना फक्तं आमचेच सण दिसतात का?" वाला वर्ग. पण नवीन प्रथा रूढ करून आपण आपलं वेगळेपण दाखवून द्यावं असं नाही वाटणार त्यांना आणि पटणारही नाही. असो. तर मुद्दा हा कि, होळीला आपण जी होळी पेटवतो, पूर्वी ती पेटवण्यामागची कारणं वेगळी होती. आणि आता तसं करण्याची तेवढी गरज खरंच आहे का? आणि ती शास्त्रीय कारणं "त्या" वर्गातल्या बऱ्याच लोकांना माहीतही नसतील. असो. तर म्हणायचंय हे कि, सण साजरा करा पण पर्यावरण जपून. कारण आता ती काळाची गरज आहे. प्रत्येक विभागाची, सोसायटीची वेगळी होळी, अगदी राजकीय पक्षांचीसुद्धा!! आणि हल्ली यातसुद्धा स्पर्धा सुरु झालीये. कोणाची सगळ्यात मोठी म्हणून. कशासाठी हे सगळं? बरं. केलं. आता जे नुकसान आपण केलंय पर्यावरणाचं त्याची भरपाई म्हणून एक झाड तरी लावलंय का हो आपण आजपर्यंत? विचार करा, त्या एका दिवशी आपण संपूर्ण महाराष्ट्रात प्रत्येक ठिकाणी होळी पेटवतो. कधी विचार केलाय किती हानी होतेय फक्त एका दिवसात? दिवाळीचं तर सोडूनच द्या. तो तर वादग्रस्त मुद्दा आहे. फटाके नाही फोडले तर सण कसा साजरा होणार. वरातीत फटाके नाही फोडले तर कदाचित संसार सुखाचा नाही होणार. सामना जिंकल्याचा आनंद फटाक्यातूनच व्यक्त करता येतो आम्हाला. अश्या लोकांच्या टाळक्यात या गोष्टी घुसवणं म्हणजे पालथ्या घड्यावर पाणी आहे. 😓 असो. List खूप मोठी होईल लिहायला गेलं तर. जे इतकी वर्षं करत आलोय त्याऐवजी सणाच्या दिवशी जर झाडं लावायचा उपक्रम केला तर? कित्येकांच्या डोक्यातही गेलं असेल माझं बोलणं. पण माझ्यासाठी, माझ्या सारख्या अनेकांसाठी, माणसानेच पाडलेल्या या प्रथा आंधळेपणाने पुढे नेण्याऐवजी पर्यावरण जपणं जास्त महत्वाचं आहे. विजेचा अपव्यय टाळूया. पाण्याचा अपव्यय टाळूया. प्रदूषण जमेल तितकं टाळूया. आणि ज्यांना येणाऱ्या काळातल्या या भयानक संकटाची जाणीवसुद्धा नाहीये त्यांना ती करून देऊयात.

          आपण जेवढं टाळू शकतो तेवढं टाळूया ना! जे नाही टाळू शकत त्याला पर्याय शोधू आणि पर्यायही नसेल तर केलेल्या नुकसानाची भरपाई करू. पण आता जाणून बुजून अजून नुकसान नको. अनेक संस्था आहेत ज्या या चांगल्या कामासाठी राबतायत. जमेल तसं सामील व्हा. 🙋 आम्ही जोडलो गेलोय तुम्हीही जोडले जा. एकदा एक झाड लावून बघा. खरंच खूप वेगळा आनंद आहे त्यात. शेवटचा कधी घातलेला मातीत हात आठवतंय का? नाही ना? या पावसाळ्याच्या आधी करून बघा. खरंच, समाधानाचं स्मितहास्य काय असतं त्याची प्रचिती येईल. बाकी आपण सगळे सुज्ञ आहातच. चला तर मग, छोटंसं का होईना, सुरुवात तर करूयात आणि एक पाऊल टाकुयात पर्यावरण संवर्धनाकडे!😊


सध्या थोडक्यात आवरतं घेतलंय😅. लवकरच याच्याबद्दल माहिती देणारा लेख लिहायचा प्रयत्न करेन. तोपर्यंत खालील लिंकवर जाऊन Global warming म्हणजेच "जागतिक तापमानवाढ" बद्दल वाचू शकता.

https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A2

धन्यवाद!!!🙏